पुणे स्टेशन येथील दिवस-रात्र निवारा प्रकल्पात ‘आंतरराष्ट्रीय ओव्हरडोज दिवस’ संपन्न; व्यसनमुक्ती व प्रथमोपचारावर विशेष मार्गदर्शन
पुणे: व्यसनाधीनता आणि नशामुक्त औषधे अथवा पदार्थांच्या अतिसेवनामुळे (ओव्हरडोज) जगात दरवर्षी लाखो लोकांना आपले प्राण गमवावे लागतात. वेळेवर माहिती न मिळणे किंवा आपत्कालीन स्थितीत वैद्यकीय मदत कशी मिळवावी हे न समजणे, ही यामागील प्रमुख कारणे ठरतात. या पार्श्वभूमीवर, पुणे महानगरपालिकेचा समाज विकास विभाग आणि ‘जान्हवी फौंडेशन’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने पुणे स्टेशन परिसरातील ‘दिवस-रात्र निवारा प्रकल्प’ येथे ‘आंतरराष्ट्रीय ओव्हरडोज जागरूकता दिवस’ (International Overdose Awareness Day) मोठ्या उत्साहात आणि सामाजिक भान जपत साजरा करण्यात आला.
या विशेष कार्यक्रमाचे मुख्य उद्दिष्ट पुणे स्टेशन परिसरातील बेघर, वंचित, शोषित आणि गरजू नागरिकांमध्ये अमली पदार्थ व औषधांच्या अतिसेवनामुळे निर्माण होणाऱ्या गंभीर धोक्यांविषयी जागृती निर्माण करणे हे होते. निवारा केंद्रात वास्तव्यास असलेल्या नागरिकांना रोजच्या जगण्यात भेडसावणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्या लक्षात घेऊन या मार्गदर्शन शिबिराची आखणी करण्यात आली होती.
सविस्तर मार्गदर्शन आणि प्रमुख विषय: कार्यक्रम प्रसंगी उपस्थित वैद्यकीय व सामाजिक क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी उपस्थितांशी संवाद साधत खालील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सविस्तर प्रकाश टाकला:
अतिसेवनाचे (Overdose) प्राणघातक धोके: कोणत्याही प्रकारची नशा किंवा उच्च तीव्रतेची औषधे प्रमाणापेक्षा जास्त घेतल्यास हृदय, फुफ्फुसे आणि मध्यवर्ती मज्जासंस्थेवर अचानक पडणारा ताण आणि त्यामुळे ओढवणारा मृत्यू यावर उपस्थितांचे लक्ष वेधण्यात आले.
तातडीचे प्रथमोपचार व वैद्यकीय मदत: अतिसेवनामुळे व्यक्ती बेशुद्ध पडल्यास, श्वासोच्छवास मंदावल्यास किंवा त्वचा निळसर पडल्यास घाबरून न जाता त्वरित काय पावले उचलावीत, रुग्णाला कोणत्या स्थितीत ठेवावे (Recovery Position) आणि रुग्णवाहिका (108) कशी बोलवावी, याचे प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक देण्यात आले.
प्रतिबंधात्मक उपाय व समुपदेशन: व्यसनाच्या विळख्यातून बाहेर पडण्यासाठी उपलब्ध असलेल्या शासकीय व सामाजिक संस्थांच्या मोफत पुनर्वसन केंद्रांची माहिती देऊन नागरिकांना व्यसनमुक्तीचा मार्ग स्वीकारण्याचे आवाहन करण्यात आले.
सहकार्य आणि परिश्रम: पुणे महानगरपालिका समाज विकास विभाग आणि जान्हवी फौंडेशन हे संस्थात्मक स्तरावर एकत्र येऊन शहरातील वंचित घटकांच्या आरोग्य, स्वच्छता आणि पुनर्वसनासाठी सातत्याने कटिबद्ध राहिले आहेत.
हा उपक्रम सुरळीत व प्रभावीपणे पार पाडण्यासाठी जान्हवी फौंडेशन व निवारा केंद्राच्या श्री निलेश सोनवणे, अलिम शेख, मुशीद शेख, परमेश्वर बंदुके, ज्ञानेश्वर उघडे, चंदू सूर्यवंशी, आशीष कांबळे आणि किरण कांबळे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.
निवारा केंद्रातील रहिवाशांनी व स्थानिक गरजूंनी या उपक्रमास उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला असून, संकटसमयी जीव कसा वाचवावा याविषयीचे बहुमोल ज्ञान मिळाल्याची भावना व्यक्त केली. सामाजिक बांधीलकी जपणाऱ्या या उपक्रमाचे सर्वस्तरातून कौतुक होत आहे.
