कार्यकर्तृत्वाचा आधारवड हरपला!
जवाहरशेठ शहा (वाघोलीकर) यांना भावनगरी परिवाराच्या वतीने भावपूर्ण श्रद्धांजली!
संपादक : संतोष शिंदे, बारामती
काही माणसे आपल्या कामातून समाजाच्या मनात कायमचे स्थान निर्माण करतात. पद, प्रतिष्ठा किंवा प्रसिद्धीपेक्षा माणसे जोडणे, अडचणीच्या काळात मदतीला धावून जाणे आणि समाजाच्या विकासासाठी प्रामाणिकपणे काम करणे, हीच त्यांची खरी ओळख असते. जवाहर मोतीलाल शहा अर्थात सर्वपरिचित जवाहरशेठ शहा (वाघोलीकर) हे अशाच कर्तृत्ववान व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक होते.
त्यांच्या निधनाने बारामतीच्या सामाजिक, शैक्षणिक, राजकीय, व्यापारी आणि धार्मिक क्षेत्रातील एक अनुभवी नेतृत्व हरपले आहे. वाघोलीकर कुटुंबाचा आधारवड काळाच्या पडद्याआड गेला असून, त्यांच्या जाण्याने अनेक क्षेत्रांत मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.
कारभारी अण्णा सातव, विनोदकुमार गुजर आणि माणिकलाल तुळजाराम शहा (वाघोलीकर) यांसारख्या ज्येष्ठांच्या सहवासातून जवाहरशेठ यांचे नेतृत्व घडले. राजकारणाचा प्रदीर्घ अनुभव, बारामतीच्या प्रश्नांची सखोल जाण आणि प्रत्येकाशी आपुलकीने संवाद साधण्याची हातोटी त्यांच्याकडे होती. त्यांच्या बोलण्यात मिश्किलपणा असला, तरी निर्णय घेताना ते अत्यंत व्यवहारकुशल असत. त्यामुळेच संपूर्ण बारामती तालुक्यात त्यांना मानाचे स्थान होते.
नगराध्यक्ष ते ज्येष्ठ नगरसेवक
जवाहरशेठ यांनी बारामती नगर परिषदेचे नगराध्यक्षपद भूषविले. तब्बल २५ वर्षे नगरसेवक म्हणून काम करताना त्यांनी शहराच्या विकासात आणि नागरिकांच्या प्रश्नांच्या सोडवणुकीत योगदान दिले. बारामतीच्या बदलत्या स्वरूपाचे ते साक्षीदार होतेच, शिवाय या विकासप्रक्रियेत त्यांचा सक्रिय सहभागही होता.
पवार कुटुंबीयांशी त्यांचे जिव्हाळ्याचे संबंध होते. शरदचंद्रजी पवार साहेब, अजितदादा पवार, सुप्रियाताई सुळे आणि सुनेत्रावहिनी पवार यांच्याशी त्यांचा स्नेह होता. बारामतीच्या विकासाच्या वाटचालीत त्यांनी आपल्या अनुभवातून आणि सहभागातून योगदान दिले.
व्यापारी क्षेत्रात प्रदीर्घ योगदान
बारामती मर्चंट्स असोसिएशनचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी तब्बल १९ वर्षे काम पाहिले. व्यापारी वर्गाच्या प्रश्नांसाठी ते नेहमी सक्रिय असत. कृषी उत्पन्न बाजार समिती, बारामती येथे १२ वर्षे संचालक म्हणून त्यांनी जबाबदारी सांभाळली. अखिल भारतीय व्यापारी महासंघ, दिल्ली येथे महाराष्ट्राचे प्रतिनिधी म्हणूनही त्यांनी काम केले.
पुणे मर्चंट्स चेंबर्सचा आदर्श व्यापारी म्हणून त्यांना पोकर्णा पुरस्कार मिळाला, तर सोलापूर रेल्वे विभागाने आदर्श सल्लागार पुरस्काराने त्यांचा गौरव केला. त्यांच्या व्यापारी अनुभवाची आणि कार्याची ही पावती होती.
शिक्षण क्षेत्राच्या विकासासाठी पुढाकार
अनेकांत एज्युकेशन सोसायटीच्या जडणघडणीत आणि विकासात जवाहरशेठ यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण होते. २८ मार्च १९९९ ते ३ जुलै २०२१ या काळात त्यांनी संस्थेचे सचिव म्हणून काम पाहिले. ४ जुलै २०२१ पासून ते संस्थेचे अध्यक्ष म्हणून कार्यरत होते.
शिक्षण क्षेत्रात काळानुसार बदल होणे आवश्यक आहे, असा त्यांचा दृष्टिकोन होता. विद्यार्थ्यांना आधुनिक शिक्षण आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांच्या संधी मिळाव्यात, यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. तुळजाराम चतुरचंद महाविद्यालयाला स्वायत्त दर्जा मिळवून देण्याच्या प्रक्रियेत संस्थेच्या नेतृत्वाची भूमिका महत्त्वाची ठरली. फार्मसीसारख्या व्यावसायिक शिक्षणक्षेत्राच्या विस्तारालाही त्यांनी प्रोत्साहन दिले.
संस्थेचा शैक्षणिक दर्जा वाढविणे आणि विद्यार्थ्यांना चांगल्या संधी उपलब्ध करून देणे, हा त्यांच्या कामाचा केंद्रबिंदू होता.
समाजसेवा आणि धार्मिक कार्य
जवाहरशेठ यांच्या स्वभावातील सर्वांत महत्त्वाचा गुण म्हणजे त्यांचा मदतीचा हात. आर्थिक अडचणीत असलेल्या कुटुंबांना, गरजू नागरिकांना आणि शिक्षणासाठी प्रयत्न करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ते शक्य ती मदत करीत असत. मदत करताना प्रसिद्धीपेक्षा माणुसकीला त्यांनी नेहमी प्राधान्य दिले.
बारामती रिमांड होमशी संबंधित संस्थेत त्यांनी १५ वर्षे विश्वस्त म्हणून काम केले आणि पुढे खजिनदारपदही सांभाळले. बारामती क्लबमध्ये वीस वर्षांहून अधिक काळ खजिनदार म्हणून त्यांनी जबाबदारी पार पाडली. वीर सावरकर जलतरण तलावाच्या समितीवर सल्लागार, महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटी, पुणेचे जनरल सभासद आणि कबड्डी असोसिएशन, पुणे येथे पाच वर्षे संचालक म्हणूनही त्यांनी योगदान दिले.
श्री दिगंबर जैन समाजाचे ज्येष्ठ मार्गदर्शक म्हणून त्यांना विशेष मान होता. श्री दिगंबर जैन सिद्धक्षेत्र कुंथलगिरी येथे त्यांनी विश्वस्त म्हणून काम पाहिले. धार्मिक आणि सामाजिक क्षेत्रातील त्यांचा सहभागही तितकाच उल्लेखनीय होता.
माणसे जोडणारा दिलदार स्वभाव
जवाहरशेठ यांच्याकडे विविध क्षेत्रांतील लोकांचा मोठा संपर्क होता. व्यापारी असो, राजकीय कार्यकर्ता असो, सामाजिक कार्यकर्ता असो किंवा सामान्य नागरिक, प्रत्येकाशी ते आपुलकीने वागत. कोणाचे काम अडले असेल, कोणाला मदतीची गरज असेल, तर शक्य तितक्या लवकर मार्ग काढण्याचा त्यांचा प्रयत्न असे.
त्यांचा अनुभव, स्पष्ट बोलण्याची पद्धत, मिश्किल स्वभाव आणि दिलदारपणा यामुळे त्यांच्या सहवासात असलेल्यांच्या मनात त्यांच्याविषयी विशेष आदर होता. त्यांनी आयुष्यभर अनेक संस्था आणि संघटनांमध्ये काम केले; मात्र या सर्व कामांच्या पाठीमागे समाजासाठी काहीतरी करण्याची भावना होती.
त्यांच्या कार्याच्या आठवणी सदैव जिवंत राहतील!
आज जवाहरशेठ आपल्यात नाहीत, ही वस्तुस्थिती मनाला वेदना देणारी आहे. बारामतीच्या विकासप्रवासातील त्यांचे योगदान, शैक्षणिक संस्थांसाठी केलेले काम, व्यापारी क्षेत्रातील नेतृत्व आणि गरजूंसाठी दाखविलेली मदतीची तत्परता कायम स्मरणात राहील.
एखाद्या व्यक्तीची खरी ओळख त्याने मिळविलेल्या पदांवरून नव्हे, तर त्याने जोडलेल्या माणसांवर आणि समाजासाठी केलेल्या कामावरून ठरते. या अर्थाने जवाहरशेठ शहा यांचे जीवन निश्चितच प्रेरणादायी होते.
त्यांच्या निधनाने वाघोलीकर कुटुंबाने आपला कर्ता आणि मार्गदर्शक गमावला आहे. बारामतीकरांनी अनुभवी नेतृत्व गमावले आहे, तर सामाजिक, शैक्षणिक आणि व्यापारी क्षेत्राने आपला एक विश्वासू सहकारी गमावला आहे.
त्यांच्या आठवणी, त्यांचे कार्य आणि त्यांनी निर्माण केलेली माणसांची नाती कायम स्मरणात राहतील.
भावनगरी परिवाराच्या वतीने दिवंगत जवाहरशेठ शहा (वाघोलीकर) यांना विनम्र अभिवादन आणि भावपूर्ण श्रद्धांजली!
त्यांच्या आत्म्यास चिरशांती लाभो आणि वाघोलीकर कुटुंबीयांसह त्यांच्या सर्व स्नेहीजनांना या दुःखातून सावरण्याचे बळ मिळो, हीच ईश्वरचरणी प्रार्थना.
— संतोष शिंदे
संपादक, भावनगरी
बारामती
