बारामतीत कृषी क्रांतीचा महाउत्सव : ‘कृषी २०२६’चे दिमाखदार उद्घाटन
महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विलास खर्चे यांच्या हस्ते उद्घाटन
बारामती | प्रतिनिधी – संतोष शिंदे
देशातील शेतीच्या भविष्याची दिशा ठरवणारे आणि शेतकऱ्यांच्या शाश्वत विकासाचा नवा मार्ग दाखवणारे बारामतीचे ११ वे भव्य कृषी प्रदर्शन ‘कृषी २०२६’ आज मोठ्या उत्साहात सुरू झाले.
महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरीचे कुलगुरू डॉ. विलास खर्चे यांच्या शुभहस्ते या प्रदर्शनाचे उद्घाटन करण्यात आले.
हे भव्य कृषी प्रदर्शन १७ ते २४ जानेवारी २०२६ या कालावधीत एग्रीकल्चर डेव्हलपमेंट ट्रस्ट संचलित कृषी विज्ञान केंद्र, बारामती येथील तब्बल १७० एकर प्रक्षेत्रावर आयोजित करण्यात आले आहे.
गेल्या दहा वर्षांपासून सातत्याने भरवले जाणारे हे प्रदर्शन केवळ महाराष्ट्रापुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण देशातील शेतकरी, कृषी शास्त्रज्ञ व कृषी उद्योगांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरले आहे. दरवर्षी अडीच ते तीन लाखांहून अधिक शेतकरी या प्रदर्शनाला भेट देतात. वाढती गर्दी आणि अधिक सखोल माहिती मिळावी, यासाठी यंदा प्रथमच हे प्रदर्शन सलग आठ दिवस आयोजित करण्यात आले आहे.
“याची देही, याची डोळा” आधुनिक शेतीचा अनुभव
या प्रदर्शनाचे वैशिष्ट्य म्हणजे परदेशी तसेच अत्याधुनिक तंत्रज्ञान भारतीय जमिनीत प्रत्यक्ष वापरून त्याचे परिणाम प्रात्यक्षिकांद्वारे दाखवले जातात. त्यामुळे शेतकऱ्यांना केवळ माहितीच नव्हे, तर प्रत्यक्ष अनुभवातून विश्वास मिळतो.
AI आधारित शेती : शेतीतील नवी क्रांती
बारामती कृषी विज्ञान केंद्रात देशातील पहिला AI आधारित ऊस शेती प्रयोग यशस्वीपणे राबविण्यात आला असून त्यातून—
ऊस उत्पादन : प्रति एकर २०० टन
खोडवा ऊस : प्रति एकर १५० टन
पाणी, खत व कीटकनाशक खर्चात ५० टक्के बचत
राज्यातील ५,००० शेतकऱ्यांची AI तंत्रज्ञानासाठी निवड
या यशानंतर हे तंत्रज्ञान केळी, डाळिंब, द्राक्ष, कांदा, मका, तुर, कापूस आदी पिकांमध्येही वापरले जात आहे.
मक्याच्या उत्पादनात नवे विक्रम
KVK बारामतीने विकसित केलेल्या सघन मका लागवड (चिनी मका तंत्रज्ञान) मुळे—
२०,००० हून अधिक शेतकऱ्यांना लाभ
सरासरी उत्पादन : ५० क्विंटल प्रति एकर
आधुनिक पाणी व खत व्यवस्थापनामुळे ७० ते ८० क्विंटल प्रति एकर उत्पादन शक्य
कांदा, फळबागा व भाजीपाला : अत्याधुनिक तंत्रज्ञान
AI आधारित कांदा लागवडीमुळे—
उत्पादन : ३० टन प्रति एकर
५०० ते ६०० ग्रॅम वजनाचा नेदरलँडचा लाल कांदा
८ महिने टिकणारा ‘भीमाशक्ती’ वाण
केळी, डाळिंब, द्राक्ष, पेरू यांसाठी इस्रायल व जर्मनीतील आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित प्रात्यक्षिके दाखवण्यात येत असून एक खोड डाळिंब, बुलेट द्राक्ष व निर्यातक्षम पेरू हे विशेष आकर्षण ठरत आहेत.
हायड्रोपोनिक व सोलर पॉलिहाऊस – कमी जागेत तिप्पट उत्पादन
या विभागात—
हायड्रोपोनिक व्हील, NFT, व्हर्टिकल शेती
सौर ऊर्जेवर चालणारे पॉलिहाऊस
हँगिंग स्ट्रॉबेरी
लेट्यूस, टोमॅटो, ब्रोकोली, पालेभाज्या
यांचे प्रत्यक्ष दर्शन शेतकऱ्यांना मिळत आहे.
नाविन्यपूर्ण पिके व नैसर्गिक शेती
प्रदर्शनात—
४० प्रकारची वांगी
१५ प्रकारचे भोपळे (४०० किलोपर्यंत वजन)
१५० हून अधिक देशी टोमॅटो वाण
नैसर्गिक शेती, जीवामृत, दशपर्णी अर्क
शून्य मशागत, पीक फेरपालट, गांडूळ खत
एरंडीवर आधारित रेशीम शेती (झरी सिल्क)
यांची सविस्तर माहिती दिली जात आहे.
परदेशी फुलशेती व पशु-पक्षी प्रदर्शन
जर्मनीतील २६ रंगांची शेवंती, दीर्घकाळ टिकणारी कट फ्लॉवर्स व निर्यातक्षम फुलपिके या प्रदर्शनाचे विशेष आकर्षण ठरत आहेत.
तसेच डॉ. अप्पासाहेब पवार पशु-पक्षी प्रदर्शन अंतर्गत आधुनिक व पारंपरिक पशुपालनाचे दर्शन घडवण्यात येत आहे.
मान्यवरांची उपस्थिती
या उद्घाटनप्रसंगी— उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार, माजी केंद्रीय कृषी मंत्री शरदचंद्र पवार, कृषी मंत्री दत्तात्रेय भरणे, ट्रस्टचे चेअरमन राजेंद्र पवार, खासदार सौ. सुप्रिया सुळे, खासदार सौ. सुनेत्रा पवार, विश्वस्त प्रतापराव पवार, सुनंदा पवार, रणजीत पवार, नाबार्ड बँकेच्या महाव्यवस्थापक रश्मी दराद, नगराध्यक्ष सचिन सातव, ट्रस्टचे सीईओ प्रो. निलेश नलावडे आदी मान्यवर उपस्थित होते.
उद्घाटनानंतर सर्व मान्यवरांनी प्रदर्शन प्रक्षेत्राची पाहणी केली.
एकूणच ‘कृषी २०२६’ हे प्रदर्शन आधुनिक तंत्रज्ञान, देशी वाणांचे संवर्धन आणि एकात्मिक शेती संकल्पनेचा संगम ठरत असून, शेतकऱ्यांसाठी नवी दिशा देणारे ठरणार आहे.
